Bakanlık Artık Adım Saydıracak


Bakanlık Artık Adım Saydıracak!

Sağlık Bakanlığı çağımızın en önemli sağlık problemi olanobezite ve şişmanlıkkonusunda önümüzdeki iki yıl içinde ısrarlı bir çalışma dönemine girileceğini ve vatandaşları hareketli olmaya teşvik amacı ile adımsayar (pedometre) cihazlarının aile hekimliklerince vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtılacağını kamuoyuna duyurmaktadır. Bakanlığın obezite ve şişmanlık problemi üzerine eğilmesi yerinde olmakla beraber“ücretsiz pedometre dağıtımı”ile olaya çare bulunulacakmış gibi bir havaya girilmesi gerçeklerden oldukça uzaktır.

Şişmanlık ve Obezite Aynı Kefeye Konmamalıydı

Özellikle obezite ve şişmanlık tedavisinin aynı kefeye konması, her ikisine aynı yöntemlerle çare aranmaya çalışılması olayı başlangıçta yanlış zemine oturtmaktır. Çünkü en sade en basit bilgiler ışığında; vücudun fizyolojik yapısındaki (hormonsal ve metabolizma sistemlerindeki) temel bozukluklardan ötürüobezitenin insan iradesi dışında oluştuğu, buna karşın şişmanlığın ise tamamen insanın kendi iradesine bağlı olarakyaşam koşullarını yanlış uygulamasından (fazla kalori alıp aksine az kalori sarf etmekten vb.) ileri geldiği her türlü tartışmadan arî olarak bütün çıplaklığı ile ortadadır.

İhtisas konumuz“sağlık için spor ve sağlıklı spor”olduğu için bu makalemizin konusu özel ihtisas, teşhis ve tedavi yöntemleri gerektiren obezite hastalığının tedavisi konusu olamayacaktır. Ancak, obezite hudutlarına varmamış olsa dahi şişmanlığın genelde bütün dâhili hastalıkların temel tetikleyicisi olduğu bilinci ileşişmanlık ile nasıl mücadele edilmesi gerektiğinibu makalenin kısıtlı sınırları içinde en basit ve temel noktalara değinerek açıklamaya çalışacağız.

 

Ücretsiz Adımsayar Dağıtımı Yarar Sağlar mı?

Böyle bir olay vatandaşın sağlığı için ön planda ele alınacak bir konu değildir ancak medyatik bir hava sağlar. Gerekçelerini kısaca açıklayalım:

Şişman olan kişininkendi beslenmesini belli bir programa bağlamasıkadar aynı zamandabelli ölçüler içindeegzersiz yapması şarttır. Diyet ve egzersizin bir bütünlük içinde yürütülmesi kaçınılmazdır. Egzersizi bir kenara bırakarak sadece çok zorlu diyet (zecri diyet / crush diet) ile belki çok çabuk kilo verilir ama zorlu diyetle birlikte vücudun yaşam organlarından da pek çok şeyler verilir. Sevimsiz sonuçlar kapı arkasında bekler durur.

Dolayısı ile şişmanlığı yenmenin temel kaidesi;belli ölçüler içinde diyet ve belli ölçüler içinde egzersizinbir bütünlük içinde yürütülmesidir. Bütün bilimsel çevreler ve araştırmalar bu gerçeği tartışmasız ortaya koymakta ve kabul etmektedir.

Adımsayar ile günde 10.000 adım çok afaki bir egzersiz ölçü tanımıdır. Çünkü şişmanlıkla mücadelede temel kaide egzersizinbelli ölçüler içindeyapılması şarttır. Kilo vermek amacı ile yapılacak egzersizdeki ölçüleri belirleyici üç temel unsur ise:

1)Egzersiz yoğunluğunun ılımlı tempodan başlanıp zaman içinde kişinin kilo vermesini sağlayacak müddet uzunluğuna ve daha güçlü tempolara yükseltilmesi,
2)Egzersiz yapanın yaşına ve kalp/damar sistemine göre en uygun yoğunlukta olması,
3)Egzersizin ara vermeden/kesintisiz belirli bir müddet yapılması.

Kilo vermek için egzersizlere başlayacak olanlar için birbirinden önemli olan bu hususları bu makalenin sınırlı ölçüleri içinde özetle şöyle açıklayabiliriz.

1) Egzersizlere Başlama

Her şeyden önce kalp damar sisteminde herhangi bir hastalık olup olmadığı uzman doktorun ciddi kontrolünden geçirilerek onay alınmalıdır. Genel kaide; sağlıklı bir kalp/damar sisteminin düzenli egzersiz sırasında arıza yapması ihmal edilebilir derecede çok uzak ihtimaldir, egzersiz ancakevvelden mevcut olanarızayı tetikler. Bunun için başlangıçta uzman doktorun detaylı bir kontrolü kaçınılmazdır.

Egzersize yeni başlayanlar; haftada dört, tercihen beş gün her seferinde 30-40 dakika olmak üzere dakikada 100 ilâ 110 adım temposu ile başlamalı vebu programa en az kesintisiz üç ay devam etmelidir.Üç ay sonunda tempo dakikada 125 ilâ 130 adıma çıkarılırken egzersiz müddeti de 45 ilâ 50 dakikaya yükseltilmelidir.

Altı ayın sonundaikinci paragrafta belirlenen kalp atışı (nabız) ölçüleri dikkate alınarak kişikendi kapasitesine göreve kilo vermedeki gelişmeleri gün be gün takip ederekegzersiz yoğunluğunu ve süreyiarttıracaktır. Altı aylık bir hazırlık döneminden sonra artık hafif tempoda koşu temrinlerine de başlanabilir. Esasen dakikada 140-150 adımlık ciddi yürüyüş temposu hafif tempoda koşu (jogging) temposundan daha zordur, diğer bir ifade ile140-150 adımlık tempolu yürüyüş hafif koşudan daha zorlayıcıdır.Bunu kişisel saha tecrübelerimize dayanarak rahatlıkla söyleyebiliriz. Hafif koşu alıştırmalarına iki dakika koşu ve iki dakika yürüyüş programı ile başlanmalı ve zamanla arzu edildiği takdirde koşu bölümleri arttırılarak devam edilmelidir.

Kilo Vermeniz Duracaktır, Siz Asla Durmayın!

Burada işaret etmemiz gereken çok önemli bir husus;ilk haftalarda kişi birkaç kilo verebilir ise de kilolar bir noktada sabitlenir ve kilo verme devam etmez.Bu dönemplato dönemidir, yapılan kilo verme egzersizine karşı vücudun metabolizma sistemi direnmekte kişiye karşı mücadele vermektedir. Bu direnci kırmak içinüç-beş hafta kilo verilmediği hâlde egzersizlere ısrarla devam edilmelidir.Yaptığım egzersizlerle kilo veremiyorum diyerekçalışmalardan kesinlikle vazgeçilmemelidir.

2) Kalp-Damar Sistemine Uygun Egzersiz Yapma

Yapılan egzersizde en önemli ve en hassas yoğunluk ölçüsü kişinin bir dakikadaki kalp atış sayısıdır (nabız’dır). Ilımlı/vasat seviyede egzersiz için başlangıç devrelerinde azami nabzın %60-65 seviyeleri ve ileri dönemler için % 70-75 seviyeleri uygundur. Yarışma amaçlı koşularda bu seviye % 85-90 seviyelerinde çıkar ki bu kabil yoğun yarışma egzersizleri makalemizin konusu dışındadır.

Nabız yüzdelerinin tespiti de çok basit ve kolaydır. Şöyle ki; 220 sabit rakamından kişinin yaşı çıkarılır ve kalan rakamın planlanan egzersiz yüzdesi ile çarpılarak egzersiz nabız seviyesi bulunur.

Örneğin:

40 yaşındaki bir kişi için %60 nabız seviyesi: 220 – 40 = 180 x %60 = 108’dir. Aynı kişi için %75 nabız seviyesi ise: 220 – 40 = 180 x %75 = 135’dir.

Nabız sistemini uygulamak isteyenler için başlangıçta egzersiz yoğunluğu %60 ve üç aydan sonra %65 ve daha sonraki dönemlerde kilo vermedeki gelişmeler paralelinde %70-75 seviyelerinde olmalıdır.

3) Egzersiz Ara Vermeden Kesintisiz Olmalıdır

Her ne kadar bazı çevreler muhtelif zaman dilimleri içinde ara verilerek aralıklarla yapılacak egzersize olumlu bakıyorlar ise de ciddi ve netice alıcı bir egzersizin belirlenen süre içinde ara vermeden yapılması bu konudaki otoritelerin (Dr. Kenneth H. Cooper) ısrar ettikleri önerileridir. Bu husus bilhassa aerobik çalışmalar için çok önemlidir. Vücudun oksijen tüketim kapasitesini arttırmaya yönelik (kalp damar sisteminin gücünü arttırıcı) egzersizlerin belli bir zaman diliminde kesintisiz yapılması özellikle vurgulanmaktadır.

Egzersiz Uygulama Programlarının Önemi

Bu üç önemli faktör dikkate alınmadan, amaca (10.000 adım hedefine) uygun ölçülerleyapılacak hareketler istenilen seviyede egzersiz olmayacak, gönül avutmaktan başka bir işe yaramayacaktır.Diğer bir ifade ile adımsayardaki adım sayısını yükseltmek amacı ile Anadolumuzun güzel bir tabirinde ifadesini bulan“Haybe hasıl dolaşma”sonundaki adımlarınızın yüksek sayısı maalesef kilo vermenize hiç de yardımcı olamayacaktır.

Kilo vermek amacı ile yapılacak egzersiz konusuna değişik açılardan bakan önerilerimiz sitemizde yayınlanmış olan Aerobik Egzersizle Kilo Vermek adlı makalede çok özetle yayınlanmıştır. Bugün de aynı düşüncelere sahip olduğumuzdan dileyenlerin bu makalemizi incelemelerini özellikle öneririz.

Ücretsiz Adımsayar Dağıtımı Konusundaki Düşünce ve Önerilerim

1)Şişmanlık konusu ile mücadeledebir gün boyunca atılan adımları saymayı ve bu sayımla kilo vermenin sağlanabileceğidüşüncesi maalesef kilo vermedebaşarılı sonuç veremez.Yukarıda özetle ile ifade ettiğimiz kilo verme amaçlı egzersizlere “adım ölçer”in kolumuzdaki saatin saniye göstergesinden başka bir işlevi olamaz.

2)Egzersiz yapmanın en önemli teşvik unsurlarından biri; kişinin bu konudayatırım yapması, bir bedel ödemesidir.Örneğin, kişi egzersiz yapmak için teknik, ortopedik bir ayakkabıya yüksek bir bedel ödediğinde, yaptığı masrafın karşılığını almak için ayakkabıyı daha bir istekle kullanacak, yeni pahalı ayakkabı egzersiz yapması için itici güç olacaktır. Bu durumu pek çok spor donanımı veya aleti için düşünebiliriz. Zamanı çok kısıtlı olduğundan 6-7 bin lira vererek evine kaliteli koşu bandı alan bir iş adamı, yaptığı masrafın karşılığını almak için bant üzerinde yürüyüş veya koşu sporu yapmaya ilgisiz kalamayacaktır. Yapılan masraf egzersiz yapmanın itici gücü, teşvik unsuru olacaktır tıpkı güzel şık bir eşofman almak veya spor salonuna ödenen aidat gibi.

Bu durumda halka bedava dağıtılacak adım ölçerin işlevsellik bakımından başarılı olabileceği çok kuşkuludur. Pek çok dostumun satın aldığı bu alet birkaç denemeden sonra çekmecelerde unutulup gitmiştir.

3)Sağlık Bakanlığı tarafından şişmanlık tehlikesine karşı yapılacak en verimli çalışma; şişmanlığı önleme ve kilo verme konusunda uygulanabilir, verimli egzersizleri içerenkapsamlı bir el kitapçığı hazırlanmasıve bunu bütün aile hekimliklerinceşişman olup olmadığı gözetilmeksizin bütün vatandaşlara dağıtmasıdır.Ancak bu kitabın hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken en önemli husus; kitabın hazırlanmasında bilimsel ıstılahlardan (deyimlerden) ve karmaşık tıbbîaçıklamalardan kaçınılarak, pratik ve uygulamadan alınmış örneklere yer verilmesidir.


Bakanlık Artık Adım Saydıracak


Bakanlık Artık Adım Saydıracak


Bakanlık Artık Adım Saydıracak


Bakanlık Artık Adım Saydıracak


Bakanlık Artık Adım Saydıracak